ادبیات عربی

فاعل و نائب فاعل در ادبیات عربی و انواع آن

فاعل
فاعل

تعریف فاعل :اسمی است که عامل به او اسناد داده می شود در حالی که وجود آن عامل بستگی به همان فاعل دارد . مثل : ذهب علی

انواع فاعل :

  • اسم ظاهر
  • ضمیر

انواع ضمیر

  • بارز
  • مستتر

انواع ضمیر مستتر

  • صیغه ی یک امر حاضر
  • صیغه ی هفت مضارع
  • صیغه ی سیزده مضارع
  • صیغه ی چهارده مضارع
  • فعل استثناء
  • فعل تعجب

فاعل دو دسته است :

  • وجوب تقديم فاعل بر مفعول :
  • زماني كه اعراب فاعل و مفعول مشخص نباشد مثل : ضرب موسی عیسی
  • فاعل ضمير متصل باشد و مفعول متأخر از فعل و فاعل مثل : ضربتُ حسناً
  • وجوب تقديم مفعول بر فاعل:
  • زمانيكه به فاعل ضمير مفعولي چسبيده باشد مثل : اذ ابتلي ابراهيمَ ربُّه
  • مفعول ضمير باشد و فاعل اسم ظاهر مثل : ضربك زيدٌ

نكته: هر كدام از فاعل و مفعول ، اگر مستثني واقع شوند ، متأخر خواهند شد.

مثلا :

انما ضرب عليٌ جواداً: علي فقط جواد را زد.

انما ضرب جواداً عليٌ: فقط علي جواد را زد.

براي فاعل مونث ، فعل چگونه استفاده مي شود؟

اگر فعل مونث باشد فاعل هم می تواند به صورت اسم ظاهر مونث حقیقی بیاید و هم به صورت ضمیر متصل

و اگر فاعل اسم ظاهر مونث لفظی بود ، اختیار است به مونث و مذکر آوردن فعل و بهتر است فعل مذکر آورد اگر بین فعل و فاعل چیزی به جز الا فاصله شود و بهتر است فعل را مونث آوریم زمانی که بین فعل و فاعل آنجا که الا فاصله شود .

نائب فاعل

تعریف نائب فاعل : مفعولي است كه قائم مقام فاعل شده.

ساختار نائب فاعل

  • در ماضي ثلاثي مجرد: فُعِلَ
  • در مضارع ثلاثي مجرد: يُفْعَلُ

مواردي كه نمي توانند نائب فاعل شوند: مفعول دوم، مفعول سوم، مفعول له، مفعول معه

قرارگاه عمار حوزه علمیه منصوریه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده + 4 =

دکمه بازگشت به بالا