مبتدا و خبر و نواسخ آن
مبتدا
مبتدا دو دسته است :
1-اسمی : اسمي كه هيچ عامل لفظي بر سرش نمي آيد و مسند اليه واقع مي شود . مثل : الله عليم
2-وصفی: صفتي است بعد از نفي يا استفهام كه رفع دهنده اسم ما بعدش است. مثل : أ قائمٌ عليٌ
آيا مبتدا مي تواند نكره بيايد ؟ مبتدا هميشه بايد «معرفه» باشد. زماني مبتدا مي تواند نكره بيايد كه فايده اي در جمله داشته باشد.
خبر
تعریف خبر : اسمي است كه مجرد از عوامل لفظي است و مسند واقع ميشود.
انواع خبر
- مشتق: که یا رافع ضميراست مانند علي ضاربٌ و یا رافع اسم ظاهراست مانند: هند قائم ابوها
- جامد : الكلمةُ لفظٌ
خبر مشتق اگر به اسم ظاهری رفع ندهد و ضمیری مناسب مبتدا در آن مستتر باشد آن خبر باید مطابق با مبتدا آورد ولی اگر مشتق فاعلش اسم ظاهر باشد مطابقت لازم نیست.
در چهار جا واجب است خبر را حذف کرد :
- خبر بعد از واو معيت باشد
- مبتدا قبل از حالي باشد كه نمي تواند خبر باشد.
- مبتدا بعد از لولاي امتناعيه باشد.
- مبتدا صريح در قسم باشد.
نواسخ مبتدا و خبر
نواسخ مبتدا و خبر : داخل می شود بر مبتدا و خبر یکسری افعال و حروف که در آن صورت مبتدا می شود اسمشان و خبر می شود خبرشان ، که به این عوامل نواسخ می گویند.
نواسخ پنج مورد است :
- افعال ناقصه
- حروف مبشبهه بالفعل
- ما و لای شبیه به لیس
- لای نفی جنس
- افعال مقاربه
