افعال مدح و ذم ؛ نحو مقدماتی

تعریف: افعالی که وضع شده اند برای انشای (ایجاد) مدح وذم نعم الرجل زیدٌ

اقسام: 1- مدح (نعم، حبذا) 2- ذم (بئس، ساء، لاحبذا)

حکم فاعلش:

1. محلی به «ال» مثل نعم الرجل زیدٌ.
2. مضاف به محلی به «ال» نعم غلام الرجل زیدٌ.
3. ضمیر مستتری که بعدش تمییز بیاید نعم رجلا زیدٌ.
   نکته: در کلمه حبذا ولا حبذا فاعل همیشه «ذا» می باشد.
   ترکیبشان: یا یک جمله می باشد (نعم الرجل «خبر» زیدٌ «مبتدا») یا دو جمله باشد ( نعم «فعل» الرجل «فاعل» «هو» «مبتدای محذوف» زیدٌ
   إن قلت: مادرجملة خبریه نیازمند عائد هستیم درحالی که درترکیب اول ضمیر عائدی به مبتدا نداریم؟ یکی از مواردی که نیازمند ضمیر عائد نیستیم اینکه درخبرمان لفظ عامی باشد که مبتدا را شامل شود (رجل شامل زید می شود)

نکات:

1- به مثل «زید» درمثالهای فوق مخصوص می گویند.

2-می توان درحبذا ولا حبذا قبل ویا بعد از مخصوص حال یا تمییز آورد که البته موافق مخصوصمان باشند(حبذا امراه هند ـ حبذا زیدٌ راکبا)

3- مخصوص حتما باید مطابق فاعل باشد مثل بئس نساء الرجل هندات.